Mstari wa kufungua:
“Bwana atawatawala mataifa; Bwana atawaponda watawala wa dunia; atawafanya watetemeke, na kuwachukua kama udongo” (Zaburi 110:5-6, tafsiri huru).

SEHEMU YA KWANZA: UTANGULIZI WA KINAFSI – KWA NINI KIZAZI HIKI KINAHITAJI UTISHO?

Kizazi cha leo:

• Hakiamini katika Mungu mwenye hasira au hukumu.

• Kinamwona Mungu kama “rafiki wa karibu” asiyezuia dhambi.

• Kinaishi zinaa kwa utamaduni – mahusiano ya ngono bila ndoa, uasherati mtandaoni, ukimwi wa kiroho (kufa moyo kwa Mungu).

• Linamdhihaki Mungu kwa ujasiri, kama Goliathi alivyomdhihaki Daudi.

Shida kubwa: Wengi wanaohubiri Injili leo wameipunguza nguvu – wanahubiri “Mungu anapenda, hakimu hasira” tu. Lakini hakuna toba inayozaliwa bila utisho wa utakatifu.

Kumbuka: Injili halisi ina upako (nguvu ya Roho Mtakatifu) na utisho (tetemeko la heshima mbele za Mungu mtakatifu). Huviunganisha hivi viwili ndipo mataifa yanapotubu.

SEHEMU YA PILI: MFANO WA YONA – UTISHO HUAMKA TOBA BILA MIUJIZA YA KINA MUNGU

Kifungu kirefu: Yona 3:1-10 (tusome kwa makini)

Uchambuzi wa kina:

1. Yona hakuwa mhubiri mwenye tabasamu la kibiashara
   Aliingia Ninawi (mji mkubwa wenye watu zaidi ya 120,000) na kusema tu: “Bado siku arubaini, Ninawi itaangamizwa!”

   • Hakuna wimbo, hakuna kipimo cha uponyaji, hakuna baraka ya “Mungu akubariki fedha”.

   • Alikuwa amevaa nguvu ya utisho uliotoka kwa Mungu.

2. Matokeo: Tetemeko la wakuu na wadogo

   • Watu waliiamini hukumu – walitubu kutoka kwa mkuu hadi mdogo.

   • Mfalme mwenyewe alishuka kiti chake cha enzi, akavua mavazi ya kifalme, akavaa gunia, akaketi kwenye majivu.

   • Akatoa amri ya taifa zima kufunga, kuomba, na kuacha njia zao mbaya.

   • Andiko linasema: “Mungu akayaona matendo yao, kwamba waligeuka kutoka njia zao mbaya; naye Mungu akaghairi ule uovu aliosema kuwatenda” (Yona 3:10).

Somo la kina kwetu:

• Utisho wa Mungu haumaanishi hasira tu, bali ukweli mtakatifu unaoamsha dhamiri.

• Leo tunaogopa kusema “Mungu ataangamiza zinaa” – tunaibadilisha Injili kuwa “Mungu anakubali hata ukizini.” Lakini hiyo si Injili, ni uongo.

• Yona hakuwa na muujiza wa kuonekana – alikuwa na sauti iliyopakiwa na utakatifu wa Mungu.

Kanuni ya kiroho:

“Toba ya kweli huanza pale hukumu ya Mungu inapochukuliwa kwa uzito. Mtu hawezi kukimbilia rehema kama haamini kwamba anastahili hasira.”

Swali la kujipima:

Je, ninahubiri kiasi kwamba mfalme wa dhambi (mwenye tamaa kubwa, mzinzi, mfanyabiashara mchafu) angeweza kutetemeka? Au nahubiri ili wapate raha bila toba?

SEHEMU YA TATU: DAUDI NA GOLIATHI – UPAKO UNAOUA MAMBO MAKUBWA KWA VITU VIDOGO

Kifungu kirefu: 1 Samweli 17:1-54 (lengwa: 17:40-51)

Uchambuzi wa kina:

1. Goliathi – mfano wa mfumo wa zinaa na kiburi

   • Alikuwa mrefu (karibu mita 3), mwenye silaha za shaba, mkuki kama wa kufuma (wazani).

   • Alimtukana Mungu wa Israeli kila siku kwa siku 40.

   • Aliwatishia jeshi zima – nao walitetemeka kwa woga, si kwa heshima ya Mungu.

   Leo, Goliathi ni:

   • Muziki wa mitaani unaotukuza uasherati.

   • Mitandao ya kijamii inayoeneza picha za uchi.

   • Falsafa za kukataa Mungu (humanism, atheism, hedonism).

   • Watawala wanaoshinikiza sheria za kuhalalisha ndoa za jinsia moja au uasherati.

2. Daudi – mchungaji mwenye upako wa utisho

   • Hakujali silaha za Sauli (alijaribu kuvaa silaba za shaba, lakini aliziondoa).

   • Alitwaa fimbo yake, mkoba, kombeo, na mawe matano laini kutoka kwenye kijito.

   • Alipomwendea Goliathi, hakusema “Mungu anakupenda” kwa sauti ya starehe – alisema:

     “Wewe unanijia kwa upanga, mkuki, na ngao; bali mimi ninakujia kwa jina la Bwana wa majeshi, Mungu wa majeshi ya Israeli, ambaye umemvunja” (1 Samweli 17:45).
     Alimalizia: “Leo Bwana atakukabidhi mkononi mwangu; nitakuua na kukukata kichwa… ili dunia yote ijue ya kuwa Israeli ana Mungu.”

3. Jiwe lenye upako – jiwe moja tu liliingia kwenye paji la uso la Goliathi na akaanguka chini.

   • Hakukuwa na risasi nyingi – alihitaji jiwe moja lenye upako kuliko mifuko ya mawe yasiyo na nguvu.

   Leo:

   • Huhitaji mihadhara mingi ya kuhubiri – unahitaji sentensi moja yenye upako inayovunja ngome za giza.

   • Kama “Tubu, kwa maana ufalme wa Mbinguni umekaribia” (Mathayo 3:2) – hiyo ndiyo kombeo la kiroho.

Somo la kina kwetu:

• Upako hautegemei wingi wa elimu, bali utii kwa Roho Mtakatifu.

• Daudi hakuwa na silaha za Sauli (si mbinu za kibinadamu za ukuaji wa kanisa) – alikuwa na jina la Bwana.

• Kizazi cha zinaa kina Goliathi wengi – lakini kombeo la Injili bado linawaua, kwa sababu jiwe la upako halijazeeka.

Kanuni ya kiroho:

“Ngome kubwa za dhambi hazivunjiki kwa mabishano, bali kwa kuwa na jina la Yesu midomoni na upako wa Roho moyoni.”

Swali la kujipima:

Je, ninaenda kwenye “Goliathi” wa leo (mabaa ya zinaa, wanasayansi wenye kiburi, wanasanaa wachafu) kwa jina la Bwana au kwa mbinu za kisiasa?

SEHEMU YA NNE: VISHINDO VYA WAKOMA (WAFILISTI) – UPAKO UNAOTETEMESHA JESHI LA GIZA

Kifungu kirefu: 1 Samweli 5:1-12; Waamuzi 16:23-30

Uchambuzi wa kina:

Wakoma (Wafilisti) walikuwa na miungu mitatu mikuu waliyoiabudu kwa vishindo (sanamu kubwa):

1. Dagoni – mungu wa mazao na nguvu za mwili (mfano wa tamaa za mwili, zinaa, na utajiri usio na Mungu).

2. Ashtarothi – mungu wa kike wa uzazi na mapenzi ya mwili (mfano wa uasherati uliojengeka kwenye utamaduni).

3. Miungu ya vita – mungu wa ukatili na ubabe (mfano wa nguvu za kishetani zinazopinda sheria za Mungu).

Mambo yaliyotokea sanduku la agano lilipoingia katika nchi ya Wakoma:

1. Katika Ashdodi – Sanduku likawekwa hekaluni kwa Dagoni. Asubuhi iliyofuata, Dagoni alikuwa ameanguka chini uso wake mbele ya Sanduku. Walimrudisha, kesho yake alikuwa amevunjika kichwa na mikono.

2. Katika Gathi, Ekroni – Wakoma walipatwa na maradhi ya kuumwa na mafua (tumors/hemorrhoids) – ishara ya hukumu ya Mungu kwenye viungo vyao vya uzazi (zinaa inayoadhibiwa).

3. Walilia: “Sanduku la Mungu wa Israeli lituue sisi na watu wetu?” (1 Samweli 5:10).

Somo la kina kwetu:

Vishindo vya leo (mfano wa mifumo ya zinaa):

• Dagoni wa leo: Tamasha za ushairi (music awards) zinazotukuza uzinzi, uchi, na uchafu.

• Ashtarothi wa leo: Wanahabari wanaotetea sheria za usagaji, ngono ya mapema, na ukombozi wa mwili kutoka kwa maadili ya Kikristo.

• Miungu ya vita wa leo: Vyombo vya habari vya giza vinavyochochea vita, ubaguzi, na nafsi ya kutaka kumwangusha Mungu.

Upako unavyovitisha vishindo:

• Unapohubiri Injili kwa upako, si watu tu wanaotubu – bali mifumo yenyewe inaanza kutetemeka.

• Waamini wakiomba kwa uungwana, vishindo hivyo huanguka – kama Dagoni alivyoanguka.

• Kumbuka: Wafilisti hawakuweza kusimama mbele ya uwepo wa Mungu – utisho wa Mungu uliwatisha wapagani.

Kanuni ya kiroho:

“Sanduku la Agano likiwepo, hakuna mungu wa uongo anayeweza kusimama. Lakini sanduku hilo halina nguvu kama Roho wa Mungu hayumo ndani yako.”

Swali la kujipima:

Je, vishindo vya kizazi changu (mitandao, tamasha la muziki, vyuo vya falsafa za kikanuni) vinautetemesha? Au nimezikubali kama kawaida?

SEHEMU YA TANO: JINSI YA KUUNGANISHA UPAKO NA UTISHO KATIKA KUHUIBIRI KWA KIZAZI CHA ZINAA (HATUA KWA HATUA)

SEHEMU YA SITA: MAKOSA YANAYOZUIA UPAKO NA UTISHO KATIKA KUHUBIRI (YAEPUKANE)

1. Kuhubiri Injili ya starehe tu – “Mungu anakupenda, hajakukasirikia” bila kutaja dhambi.

   • Matokeo: Watu wanadumu zinaani na wanafikiri wana wokovu.

2. Kuogopa majina makubwa (watawala, wanasanaa, wasomi) – kama Sauli alivyoogopa Goliathi.

   • Matokeo: Mhubiri anaishi kwa woga, upako unapungua.

3. Kutumia mbinu za kisaikolojia badala ya utisho wa Roho – kubishana, kuwashawishi, kuwaweka kwenye hatia.

   • Matokeo: Watu wanaweza kubadilika kwa nje, lakini mioyo haitubi.

4. Kusahau kwamba upako unahitaji maisha ya utakatifu wa mhubiri – mhubiri mwenyewe akiwa na zinaa siri, hana ujasiri wa kushutumu.

   • Matokeo: Neno lake halina nguvu; vishindo havitetemeki.

SEHEMU YA SABA: MFANO WA KUHUBIRI KWA UTISHO NA UPAKO (Sampuli ya Mahubiri mafupi)

Mada: “Mungu anazichukia dhambi zako za zinaa – lakini anakupenda hivyo kukutuma Yesu”

“Ndugu yangu, usione kama Mungu hana wasiwasi na jinsi unavyoishi. Yona aliwaambia Waninawi: siku 40 tu, mji utaangamizwa. Leo Mungu anakuambia: usijue kesho yako – wewe unayeishi kwa ngono za mitaani, kuangalia uchi mtandaoni, kumtukana Mungu kwa mdomo wako.
Mungu yu mtakatifu. Wakati sanduku lake lilipoingia kwa Wakoma, Dagoni akaanguka, watu wakafa. Unajua ni nini maana yake? Hukumu yake ni ya kweli.
Lakini leo, samahani hii si kukutisha tu – ninakutolea jiwe la Daudi: jina la Yesu. Goliathi wa zinaa yako anaweza kuanguka. Ninawi ilitubu na Mungu akaghairi maangamizi. Je, leo utaacha njia yako?
Msalaba unangojea – Mungu hakukupenda ukiwa mwema, alikupenda ukiwa mwenye dhambi. Lakini apendavyo, haachi ukae zinaani.
Leo, umepata siku arubaini. Leo ni wokovu. Ondoka kwenye vishindo vyako. Bwana atakupokea kwa shangwe, kama alivyowapokea Waninawi.”

SEHEMU YA NANE: MAOMBI YA KUPATA UPAKO NA UTISHO KATIKA HUDUMA YAKO

Tumsikilize Mungu kwa sauti kubwa au moyoni:

“Baba Mkuu, Mungu wa Yona, wa Daudi, wa Israeli.
Nakiri ya kuwa nimeihubiri Injili kwa woga. Nimeiweka chini utisho wako kwa kuogopa kukwaza watu. Nimeruhusu vishindo vya kizazi cha zinaa visitetemeke mbele yangu kwa sababu sina upako.
Leo, naomba unijaze hofu yako – hofu takatifu ya yule awezaye kuuangamiza mwili na roho kwenye jehanamu (Mathayo 10:28).
Nipe sauti kama ya Yona – ambayo watawala na watawaliwa wanasikia na kutetemeka.
Nipe jiwe lenye upako kama Daudi – ili Goliathi wa uasherati wa taifa langu aanguke chini.
Nisimamishe kwenye mbele ya vishindo vya leo – Dagoni, Ashtarothi, na miungu ya vita – uwaangushe mbele zangu kwa jina la Yesu.
Nitakuhubiri ukweli – usiokuwa na mchanganyiko – na utisho wako utakuwa ufunguo wa toba ya wengi.
Ninaomba kwa damu ya Yesu, ambaye alichukua hasira yangu msalabani, leo nitembee katika upako wa Roho Mtakatifu. Amina.”

SEHEMU YA TISA: KAZI YA KUTAFITI KWA KINA (KWA WAHUBIRI NA VIONGOZI)

1. Soma kwa kina:

   • Yona 3 – andika maneno yenye utisho aliyotamka (ni maneno gani hasa yalifanya mfalme atubu?)

   • 1 Samweli 17 – ni tofauti gani kati ya silaha za Sauli (mbinu za kibinadamu) na mawe ya Daudi (upako)?

   • 1 Samweli 5 – kwa nini Mungu aliwapiga Wakoma kwenye viungo vyao vya uzazi? (Husiana na zinaa?)

2. Fanya utafiti kidogo:

   • Tafuta takwimu za matumizi ya ponografia katika eneo lako.

   • Tafuta ushuhuda wa mmoja aliyeacha uasherati baada ya kusikia mahubiri makali juu ya hukumu ya Mungu.

3. Jitathmini binafsi:

   • Nikiwa nahubiri, je, roho ya woga inaingia? (2 Timotheo 1:7 – “Mungu hakutupa roho ya woga”)

   • Je, ninapitia hali ya kuwa na “kinywa na hekima isiyoweza kupingwa” (Luka 21:15)?

HITIMISHO LA SOMO

Upako bila utisho ni nguvu isiyo na lengo; utisho bila upako ni ukatili. Lakini upako na utisho wa Mungu pamoja ndivyo vinavyovunja kizazi cha zinaa.

Kama Yona, nenda ukataaridhe miji yenye dhambi – usiogope watawala.
Kama Daudi, kombeo lako ni injili, jiwe lako ni jina la Yesu.
Kama sanduku la agano, ingia katikati ya vishindo – Roho atayaponda.

Je, wewe tayari?

• Tayari kuhubiri utisho uliosahaulika?

• Tayari kuomba upako kila siku kabla ya kusema neno?

• Tayari kusimama peke yako kama Yona, Daudi, au Sanduku la agano – kwa sababu Mungu yu pamoja nawe?

Kumbuka: Kizazi cha zinaa hakihitaji burudani, kinahitaji tetemeko la kiroho. Na tetemeko hilo linazaliwa mahali ambapo mhubiri anamcha Bwana kuliko kumcha mwanadamu.

Tweza ombi: “Bwana, nifanye kuwa chombo cha utisho wako uliofungwa kwa upendo wako – ili wengi watubu na kukimbilia damu ya Yesu.”