Fungu Kuu: “Lakini tunda la Roho ni upendo, furaha, amani, uvumilivu, utu wema, fadhili, uaminifu, upole, kiasi; juu ya mambo kama hayo hakuna sheria.” — Galatia 5:22-23

UTANGULIZI

Miongoni mwa matunda yote ya Roho Mtakatifu, upole ni moja ya yale yanayoeleweka vibaya zaidi. Watu wengi hudhani kwamba mtu mpole ni mtu dhaifu, mwoga, asiyeweza kujitetea, au anayekubali kila jambo bila kupinga. Lakini Biblia inafundisha jambo tofauti kabisa.

Upole wa kibiblia si udhaifu; ni nguvu kubwa inayotawaliwa na Roho Mtakatifu. Ni uwezo wa kuwa na mamlaka, uwezo, haki ya kujibu au kulipiza, lakini ukachagua kutenda kwa hekima, upendo na hofu ya Mungu.

Hakuna mtu aliyewahi kuwa na nguvu nyingi kama Yesu Kristo, lakini hakuna mtu aliyewahi kuwa mpole kama Yeye.

1. MAANA YA UPOLE KATIKA BIBLIA

Neno la Kigiriki lililotafsiriwa kuwa upole ni Praotēs (πραΰτης).

Maana yake ni:

• Nguvu iliyo chini ya udhibiti.
• Uwezo wa kujitawala mbele ya uchokozi.
• Tabia ya kutokuwa mkali wala mwenye kiburi.
• Moyo unaokubali kuongozwa na Mungu.
• Utayari wa kuwaheshimu wengine hata unapokuwa na uwezo mkubwa kuliko wao.

Wataalamu wa lugha ya Kigiriki walilitumia neno hili kuelezea farasi mwenye nguvu sana lakini aliyefundishwa na kutii maelekezo ya mpanda farasi wake.

Farasi huyo hakupoteza nguvu zake; bali nguvu zake ziliwekwa chini ya utawala.

Vivyo hivyo, Mkristo mpole si mtu asiye na nguvu. Ni mtu ambaye nguvu zake, akili zake, mamlaka yake, hasira yake na hisia zake viko chini ya uongozi wa Roho Mtakatifu.

2. MUNGU MWENYEWE NI MPOLE

Watu wengi hawaoni kwamba upole ni sehemu ya tabia ya Mungu.

Daudi alisema:

“Upole wako umenikuza.”

— Zaburi 18:35

Mungu ana uwezo wa kuangamiza ulimwengu kwa neno moja, lakini bado anavumilia wanadamu kila siku.

“Bwana hakawii kuitimiza ahadi yake... bali huvumilia kwenu, asipende mtu yeyote apotee.”

— 2 Petro 3:9

Huo ni upole wa Mungu.

3. YESU KRISTO: MFANO MKAMILIFU WA UPOLE

Yesu alisema:

“Jifunzeni kwangu; kwa kuwa mimi ni mpole na mnyenyekevu wa moyo.”

— Mathayo 11:29

Hakusema:

• Mimi ni mwenye nguvu.
• Mimi ni mwenye hekima.
• Mimi ni mwenye mamlaka.

Alisema:
“Mimi ni mpole.”

Hii inaonyesha kwamba upole ni sehemu kuu ya tabia ya Kristo.

A. Upole Wake Katika Mateso

Alitukanwa lakini hakutukana.

“Yeye alipotukanwa hakurudisha matukano.”

— 1 Petro 2:23

B. Upole Wake Wakati wa Kukamatwa

Petro alipokata sikio la mtumishi wa kuhani mkuu, Yesu alisema:

“Rudisha upanga wako mahali pake.”

— Mathayo 26:52

Kisha akaongeza:

“Je! Wadhani siwezi kumwomba Baba yangu, naye atanipa sasa hivi zaidi ya majeshi kumi na mawili ya malaika?”

— Mathayo 26:53

Alikuwa na uwezo wa kuangamiza adui zake wote, lakini alijizuia.

Huo ndio upole.

C. Upole Wake Msalabani

Badala ya kuwalaani waliomsulubisha alisema:

“Baba, uwasamehe; kwa kuwa hawajui watendalo.”

— Luka 23:34

4. UPOLE SI UDHAIFU

Biblia inatofautisha kabisa kati ya upole na udhaifu.

5. MUSA: MFANO WA UPOLE

Biblia inasema:

“Basi huyo mtu Musa alikuwa mpole sana kuliko wanadamu wote waliokuwa juu ya uso wa nchi.”

— Hesabu 12:3

Hata hivyo Musa:

• Alikabiliana na Farao.
• Aliwaongoza zaidi ya watu milioni moja jangwani.
• Alitangaza hukumu za Mungu.
• Alisimama dhidi ya waasi.

Kwa hiyo upole wake haukuwa udhaifu.

6. BARAKA ZA WATU WAPOLE

A. Watairithi Nchi

“Heri wenye upole; maana hao watairithi nchi.”

— Mathayo 5:5

Mungu ana ahadi maalumu kwa watu wapole.

B. Mungu Huwafundisha

“Wapole atawaongoza katika hukumu, na wapole atawafundisha njia yake.”

— Zaburi 25:9

Watu wenye kiburi ni wagumu kufundishika.

Wapole ni rahisi kuongozwa.

C. Mungu Huwainua

“Huwainua wanyenyekevu.”

— Zaburi 147:6

Dunia hujikuza.

Mungu huwainua walio wapole.

D. Hupata Neema Zaidi

“Mungu huwapinga wenye kiburi, bali huwapa neema wanyenyekevu.”

— Yakobo 4:6

7. UPOLE KATIKA MAENEO MBALIMBALI YA MAISHA

A. Katika Maneno Yetu

“Jibu la upole hugeuza hasira.”

— Mithali 15:1

Mara nyingi tatizo si kile tunachosema bali namna tunavyokisema.

Maneno ya upole yanaweza kuzima ugomvi mkubwa.

B. Katika Ndoa

Waume na wake wanapaswa kuzungumza kwa heshima.

“Roho ya upole na utulivu ndiyo iliyo ya thamani kuu mbele za Mungu.”

— 1 Petro 3:4

C. Katika Kanisa

“Mkimwona mtu amekosewa na jambo fulani, ninyi mlio wa rohoni mrejesheni mtu kama huyo kwa roho ya upole.”

— Galatia 6:1

Lengo la kurekebisha si kuharibu bali kuponya.

D. Katika Uinjilisti

“Mwe tayari siku zote kumjibu kila mtu... lakini kwa upole na hofu.”

— 1 Petro 3:15

Tunaweza kuwa sahihi katika mafundisho lakini tukakosea katika namna ya kuyawasilisha.

8. MAADUI WA UPOLE

A. Kiburi

Kiburi humfanya mtu afikiri yeye ndiye bora kuliko wengine.

B. Hasira Isiyodhibitiwa

“Mtu wa hasira huchochea ugomvi.”

— Mithali 15:18

C. Majivuno ya Maarifa

“Maarifa hujivuna, bali upendo hujenga.”

— 1 Wakorintho 8:1

D. Kutaka Kulipiza Kisasi

“Msijilipize kisasi wenyewe.”

— Warumi 12:19

9. JINSI YA KUKUA KATIKA UPOLE

1. Kaa Karibu na Kristo

Kadiri tunavyomwangalia Kristo ndivyo tunavyofanana naye.

2. Jifunze Kunyamaza Mbele ya Mungu

“Nyamazeni, mkajue ya kuwa mimi ni Mungu.”

— Zaburi 46:10

3. Omba Msaada wa Roho Mtakatifu

Upole si matokeo ya juhudi za kibinadamu pekee.

Ni tunda la Roho.

4. Jifunze Kusikiliza

“Kila mtu na awe mwepesi wa kusikia, bali si mwepesi wa kusema wala kukasirika.”

— Yakobo 1:19

5. Kubali Kurekebishwa

Mtu mpole hachukii maonyo.

“Mwenye kuipenda adabu hupenda maarifa.”

— Mithali 12:1

10. UPOLE WA UONGO

Si kila anayejionyesha mpole kweli ni mpole.

Kuna:

Upole wa Hofu

Mtu anakaa kimya kwa sababu anaogopa watu.

Upole wa Unafiki

Mtu anaonekana mpole mbele ya watu lakini ana hasira moyoni.

Upole wa Ubinafsi

Mtu ni mpole ili apate sifa.

Upole wa Ulegevu

Mtu anakubali dhambi na mafundisho ya uongo ili asionekane mkali.

Biblia haitufundishi aina hizi za upole.

11. JE, YESU ALIKUWA MPOLE ALIPOFukuza WAFANYABIASHARA HEKALUNI?

Ndiyo.

Wengine hudhani kwamba Yesu aliacha kuwa mpole alipofukuza wafanyabiashara hekaluni (Yohana 2:13-17).

Lakini ukweli ni kwamba alitenda kwa haki, si kwa hasira ya dhambi.

Upole si kutokuchukua hatua.

Upole ni kuchukua hatua sahihi kwa njia sahihi na kwa sababu sahihi.

Wakati mwingine mtu mpole lazima:

• Akemee dhambi.
• Atetee ukweli.
• Asimame kwa ajili ya haki.
• Aonye watu juu ya hukumu ijayo.

Lakini afanye yote hayo chini ya uongozi wa Mungu.

12. MASWALI YA KUJIPIMA

1. Ninapokosolewa huwa najibu kwa upole au kwa hasira?
2. Ninapodharauliwa huwa nataka kulipiza kisasi?
3. Je, maneno yangu huponya au hujeruhi?
4. Je, ninakubali kusahihishwa?
5. Je, watu wanaona tabia ya Kristo ndani yangu?
6. Je, nina nguvu zinazodhibitiwa au hisia zinazotawala maisha yangu?

HITIMISHO

Upole ni moja ya alama kubwa za ukomavu wa kiroho. Mtu anaweza kuwa na maarifa mengi ya Biblia, vipawa vikubwa, huduma kubwa, au mamlaka makubwa, lakini kama hana upole bado hajafanana kikamilifu na Kristo.

Upole ni nguvu inayopiga magoti mbele za Mungu.

Ni uwezo wa kusema bila kuumiza.

Ni uwezo wa kukemea bila kuchukia.

Ni uwezo wa kushinda bila kujivuna.

Ni uwezo wa kuteseka bila kulipiza kisasi.

Ni tabia ya Yesu Kristo ndani ya mwamini.

“Jivikeni moyo wa rehema, utu wema, unyenyekevu, upole na uvumilivu.” — Wakolosai 3:12

“Mtafuteni Bwana... tafuteni haki, tafuteni upole.” — Sefania 2:3

Amina.