SEHEMU YA 1: UTANGULIZI – KINZANI NA MANTIKI YA DUNIA

Dunia inafundisha: “Nguvu humzaa mafanikio.” Lakini Biblia inafundisha: “Mungu amevichagua vidhaifu vya ulimwengu ili kuviabisha vilivyo na nguvu” (1 Wakorintho 1:27).

Mungu hafanyii kazi kwa sheria za wanadamu. Yeye anapenda kuchukua kilichoonekana kuwa cha kudharauliwa, kisicho na maana, na dhaifu, ili kuonesha kwamba utukufu wote ni wake, si wetu.

Katika somo hili, tutazama katika maandiko mengi, mifano kutoka Agano la Kale na Jipya, na matumizi ya kisasa.

SEHEMU YA 2: MAANDIKO YA MSINGI – 1 WAKORINTHO 1:26-31

Soma 1 Wakorintho 1:26-31 (Paulo aandika kwa kanisa la Korintho):

26 “Maana, ndugu zangu, tazameni mwito wenu; kwamba wapagani wengi, kwa jinsi ya mwili, hawana hekima, wengi hawana nguvu, wala wengi hawakuwa wa ukoo mkuu.
27 Bali Mungu amevichagua vipumbavu vya ulimwengu ili kuviabisha wenye hekima; tena Mungu amevichagua vidhaifu vya ulimwengu ili kuviabisha vilivyo na nguvu;
28 tena Mungu amevichagua vya asili ya chini na vilivyodharauliwa, na vilivyo kama si kitu, ili kuvibadilisha vilivyo kitu;
29 ili mtu asijisifu mbele za Mungu.
30 Bali ninyi ni wake katika Kristo Yesu, ambaye kwetu sisi alifanywa na Mungu kuwa hekima, na haki, na utakatifu, na ukombozi;
31 ili, kama ilivyoandikwa, ‘Mtu ajisifuye na ajisifu katika Bwana.’”

Uchambuzi wa kila mstari:

• Mstari 26 – Paulo anawakumbusha waumini kwamba wengi wao hawakuwa waheshimiwa, wenye nguvu, au wenye hekima. Hii ilikuwa kanisa la watu wa kawaida.

• Mstari 27 – Anatoa kanuni kuu: vitu viwili vinavyochaguliwa ni vipumbavu (kwa mantiki ya dunia) na vidhaifu. Madhumuni si ya kujisifu bali ya kuwaibisha wenye hekima na nguvu.

• Mstari 28 – Anaongeza wigo: vya “asili ya chini” (low-born), “vilivyodharauliwa,” na “si kitu.” Yani, walio chini kabisa katika daraja la jamii.

• Mstari 29 – SABABU KUU: “Ili mtu asijisifu mbele za Mungu.” Mungu anachukua udhaifu ili kuvunja kiburi.

• Mstari 30-31 – Ukweli, hekima yetu sio yetu, ni Kristo ndani yetu.

SEHEMU YA 3: THIOLOJIA YA UDHAIFU KATIKA BIBLIA

3.1 Udhaifu si kikwazo kwa Mungu, bali chombo

Paulo anajifunza somo hili vizuri katika 2 Wakorintho 12:9-10:

“Nami nikaniambia: Neema yangu inakutosha; kwa maana nguvu zangu hukamilika katika udhaifu. Basi, nayo furaha nitajivunia udhaifu wangu, ili nguvu za Kristu zikae juu yangu. Kwa ajili ya Kristu, nimefurahi katika udhaifu, matukano, shida, dhiki, na taabu.”

3.2 Hekima ya Mungu ni upumbavu kwa wanadamu

Zaburi 33:10 – “Bwana huyaghairi mashauri ya mataifa; huzihairi nia za wanadamu.”

Zaburi 118:8 – “Heri kumkimbilia Bwana kuliko kuwatumaini wanadamu.”

3.3 Mungu humwinua mnyenyekevu

Yakobo 4:6 – “Mungu huwakataa wenye kiburi, bali huwapa neema wanyenyekevu.”

1 Petro 5:6 – “Nyenyekeeni chini ya mkono wa Mungu wenye nguvu, ili awanyinyue wakati ufaao.”

SEHEMU YA 4: MIFANO KATIKA AGANO LA KALE

4.1 Musa – Mtu mzito wa kinywa na mwoga

• Anayejiona: Asiyeweza kuzungumza, aliyekimbia kutoka Farao (Kutoka 3:11).

• Udhaifu wake: “Ee Bwana, mimi si mtu mwenye kusema” (Kutoka 4:10).

• Mungu anachofanya: Anamtumia kushinda nguvu kubwa ya Misri na Farao.

• Maandiko: Kutoka 3-14 (kutoka kwenye kichaka moto hadi Bahari Nyekundu).

4.2 Gidioni – Mdogo wa nyumba yake

• Anayejiona: “Tazama, ukoo wangu ndio mdogo katika Manase, nami ni mdogo nyumbani mwa baba yangu” (Waamuzi 6:15).

• Udhaifu wake: Anaogopa Wamidiani, anajaribu Mungu mara mbili na ngozi ya kondoo.

• Mungu anachofanya: Anapunguza jeshi kutoka 32,000 hadi 300.

• Matokeo: Washindi dhidi ya Wamidiani wengi.

• Maandiko: Waamuzi 6-7.

4.3 Daudi – Kijana asiye na silaha

• Anayejiona: “Mimi ni nani?” ndiye mdogo wa Yese (1 Samweli 17).

• Udhaifu: Hajui kupambana na silaha, ana kombeo na mawe matano.

• Mungu anachofanya: Goliathi (fahali, hodari, mwenye silaha) anashindwa.

• Somo la Daudi kabla ya vita: “Wewe unanijia kwa upanga, mkuki na ngao; bali mimi ninakujia kwa jina la Bwana” (1 Samweli 17:45).

• Maandiko: 1 Samweli 17.

4.4 Yeroboamu – Mnyenyekevu aliyepandishwa

1 Wafalme 11:28 – Yeroboamu alikuwa mtumishi. Mungu alimchagua kutawala Israeli kaskazini licha ya Yerusalemu yenye nguvu.

4.5 Yosia – Mfalme mchanga

2 Wafalme 22:1 – Alianza kutawala akiwa na umri wa miaka 8. Alileta uamsho mkubwa duniani kote Yudea, akiibabisha ibada za sanamu zilizokuwa na nguvu kwa vizazi.

SEHEMU YA 5: MIFANO KATIKA AGANO JIPYA

5.1 Mitume – Watu wasio na elimu

Matendo 4:13 – “Walipo waona uhodari wa Petro na Yohana, nao wakajua ya kuwa watu wasio na elimu, wala wa kawaida, wakastaajabu; wakawatambua kuwa walikuwa pamoja na Yesu.”

5.2 Wake wa Samaria – Mwanamke asiyeheshimika

Yohana 4 – Mwanamke mwenye mwenzi wa kwanza asiyejulikana, lakini alikuwa chombo cha kuleta wokovu kwa mji mzima wa Samaria.

5.3 Malaki (Mlevi) – Lakini aliyemwandikia Luka injili

Yesu alimchagua Malaki, mtoza ushuru aliyedharauliwa.

5.4 Mtume Paulo – Aliyewinda kanisa, lakini akawa chombo cha Mungu

Matendo 9 – Akiwa mpinzani mwenye nguvu, Paulo alikuwa amepofushwa kabla ya kugeuka. Aliwahi kusema: “Mimi ndiye mdogo kuliko wote” (1 Timotheo 1:15).

5.5 Yesu mwenyewe – Udhaifu ulioupiga mkwara nguvu ya kifo

• Yesu hakuja kama Mfalme mwenye jeshi, bali kama mtoto mchanga katika hori (Luka 2).

• Alikufa kama mhalifu msalabani – udhaifu mkubwa kwa macho ya ulimwengu.

• Lakini ule udhaifu ndio ulioivunja nguvu ya dhambi na kifo.

• Waebrania 2:14 – “Kwa kifo chake, alimwangamiza yeye aliye na mamlaka ya kifo, yaani, Ibilisi.”

SEHEMU YA 6: UDHAIFU KATIKA NYIMBO NA HADITHI ZA KIBIBLIA

6.1 Tamati ya Hayo – Jobo (Ayubu)

Hata mtu mwema sana anaweza kupata udhaifu, lakini mwishoni Mungu anampandisha.

6.2 Yeremia – Mtume anayelia

Yeremia alilia, alilaumiwa, alitupwa ndani ya shimo. Lakini alimshinda ufalme wa Babeli kwa maneno ya unabii.

6.3 Hana – Mama asiyezaa

1 Samweli 1 – Alidharauliwa na Penina. Lakini alimzaa Samweli, nabii wa mwisho wa waamuzi na kwanza wa manabii.

SEHEMU YA 7: MAFUNDISHO KWA UHUISHO WETU WA KILO SIKU

7.1 Usichukie udhaifu wako – Tumia kama daraja kwa Mungu

Biblia haisemi “Jifanye dhaifu,” bali “Tambua udhaifu wako na umtegemee Mungu.”

7.2 Uzuri wa mwili na mali si ndio ubora

1 Timotheo 6:17 – “Wawasaidie matajiri wasijivune.”

7.3 Mungu anatafuta nyenzo za kichawi – si silaha za kisasa

Yeye ndiye anayekuza mbegu ndogo (Marko 4:30-32 – Mfano wa punje ya haradali).

7.4 Kuibabisha wenye nguvu sio kulipiza kisasi, bali kuonesha utukufu wa Mungu

Hakuna nguvu ya kisiasa au kifedha isiyoweza kuangushwa na Mungu anapotumia mtoto wa kawaida anayemwamini.

SEHEMU YA 8: METHALI NA MIFANO YA KISASA (Kwa Mazingira yetu)

• William Carey (Mfanyisho wa Biblia) – Alikuwa mfanyabiashara wa viatu. Akawa baba wa umisioni wa kisasa.

• Mama Teresa – Mwanamke mfupi, asiye na mali, aliwashinda matajiri wa ulimwengu kwa upendo.

• Viongozi wa Kiroho wengi wanaotoka vijijini, wasio na leseni za juu za kitaaluma – lakini Mungu anawatumia kuwashinda wanaojiona wajuvi.

SEHEMU YA 9: DUA NA KAULI ZA KUJIKIRIMISHA

Kauli ya kukariri:

1. “Mungu amevichagua vidhaifu vya ulimwengu ili kuviabisha vilivyo na nguvu” (1 Wakorintho 1:27).

2. “Nguvu zangu hukamilika katika udhaifu” (2 Wakorintho 12:9).

3. “Mtu ajisifuye na ajisifu katika Bwana” (1 Wakorintho 1:31).

Dua ya mwisho:

“Baba, ninakushukuru kwa kunichagua mimi niliye dhaifu. Ninakataa kiburi na kujitegemea. Leo naweka udhaifu wangu mikononi mwako. Nitumie kuwaibisha nguvu za giza. Ninaamini ya kwamba nguvu yako inakamilika ndani yangu. Amina.”

SEHEMU YA 10: MASWALI YA MAJADILIANO (Kwa mtu au kikundi)

1. Je, udhaifu wako mkubwa ni upi? Je, umewahi kumuomba Mungu akutumie nao?

2. Je, umeona mfano wowote katika maisha yako au ya mwingine ambapo Mungu alimtumia mtu dhaifu kushinda mwenye nguvu?

3. Kwa nini Mungu anachagua udhaifu badala ya nguvu ya kibinadamu?

4. Unawezaje kukumbatia udhaifu wako leo, badala ya kuuficha?

Mwisho:
Hakuna udhaifu ambao Mungu hawezi kugeuza kuwa nguvu, mradi tu unyenyekevu na imani ziko. Kama vile mwamba wa ukombozi ulivyopigwa na fimbo ya Musa (mwenda baraka asiye kamili), ndivyo Mungu anavyotumia watu wasiokamilika kufanya makamilifu ya utukufu wake.

Sifa na utukufu wake milele!